Mamy styczeń 2026 roku. Dla tysięcy właścicieli domów w województwie pomorskim to czas „ostatniej szansy”. Wielu mieszkańców mniejszych miejscowości na Kaszubach i Kociewiu stoi przed koniecznością wymiany kotłów 3. i 4. klasy. Czy wiesz, że po 1 września 2026 roku korzystanie z nich będzie nielegalne? Przygotowaliśmy kompleksowy poradnik prawno-techniczny, który przeprowadzi Cię przez wymogi uchwały antysmogowej i podpowie, jak przygotować dom na nowe przepisy.
Podstawa prawna: O co chodzi w uchwałach antysmogowych?
Sejmik Województwa Pomorskiego przyjął trzy kluczowe dokumenty (nr 167/XXIV/20, 168/XXIV/20 oraz 169/XXIV/20), które mają na celu poprawę jakości powietrza w naszym regionie. Przepisy te dzielą województwo na obszary miast (Gdańsk, Gdynia, Sopot i inne miejscowości o statusie miasta) oraz obszary poza miastami (wszystkie mniejsze miejscowości i tereny wiejskie).
Główne wymogi prawne w 2026 roku:
- Ograniczenie paliw: Zakaz spalania mułów, flotokoncentratów, węgla brunatnego oraz drewna o wilgotności powyżej 20%.
- Wymiana urządzeń: Bezwzględny obowiązek zastąpienia starych źródeł ciepła nowoczesnymi kotłami gazowymi, pompami ciepła lub kotłami na biomasę (pellet/drewno) spełniającymi wymogi Ekoprojektu (Ecodesign).
Harmonogram wymiany – Sprawdź, czy Twój piec jest jeszcze legalny
W 2026 roku nie ma już miejsca na błędy. Terminy dla najstarszych kotłów (poniżej 3. klasy) minęły we wrześniu 2024 roku. Jeśli wciąż go posiadasz – działasz niezgodnie z prawem. Teraz jednak uwaga wszystkich skupia się na kolejnej grupie urządzeń.
| Typ urządzenia | Termin graniczny w Pomorskiem | Stan na styczeń 2026 |
| Kotły bezklasowe i poniżej 3. klasy | 1 września 2024 r. | TERMIN MINĄŁ – Kary są już nakładane |
| Kotły 3. i 4. klasy (wg PN-EN 303-5:2012) | 1 września 2026 r. | POZOSTAŁO TYLKO KILKA MIESIĘCY! |
| Kominki i piece (bez ekoprojektu/sprawności 80%) | 1 września 2024 r. | TERMIN MINĄŁ |
| Kotły 5. klasy (zainstalowane przed 01.09.2020) | 1 lipca 2035 r. | Masz jeszcze czas na modernizację |
Kary za nieprzestrzeganie uchwały
Nie warto zwlekać. Kontrole prowadzone przez urzędników gminnych, straże miejskie oraz upoważnionych pracowników w całym Pomorskiem są w 2026 roku faktem.
- Mandat: Do 500 zł nakładany na miejscu.
- Grzywna: Do 5000 zł w przypadku skierowania sprawy do sądu.
- Kontrola kominiarska: Pamiętaj, że protokół z przeglądu kominiarskiego jest teraz kluczowym dokumentem podczas kontroli antysmogowej.
Nowoczesny kocioł na pellet – problem z kominem?
W powiatach takich jak kartuski, wejherowski, pucki czy tczewski, gdzie dostęp do sieci gazowej jest ograniczony, mieszkańcy masowo wybierają nowoczesne kotły na pellet oraz kotły zgazowujące drewno. To świetna alternatywa, która pozwala spełnić wymogi ekologiczne, ale niesie ze sobą ogromne wyzwanie techniczne dla Twojego komina.
Dlaczego ustawa wymusza zmianę… a fizyka wymusza wkład?
Nowoczesne kotły 5. klasy (Ecodesign) pracują na zupełnie innych parametrach niż dawne „kopciuchy”. Oddają one ogromną ilość ciepła do instalacji grzewczej, a nie „w komin”. Efektem są spaliny o bardzo niskiej temperaturze.
Kiedy takie spaliny trafiają do starego, szerokiego komina murowanego:
- Dochodzi do gwałtownego schłodzenia spalin poniżej punktu rosy.
- W kominie zaczyna płynąć woda (kondensat) zmieszana z kwasami.
- Bez szczelnego wkładu stalowego, kondensat wsiąka w cegły, niszcząc strukturę komina i powodując brązowe, śmierdzące plamy na ścianach komina wewnątrz domu.
Klucz do bezpiecznej modernizacji: Montaż wkładu kominowego
Sama wymiana pieca zgodnie z uchwałą to tylko połowa drogi. Głównym filarem modernizacji i warunkiem bezpieczeństwa jest montaż szczelnego wkładu kominowego. Dlaczego to takie ważne? Nowoczesne kotły na pellet czy drewno nie mogą pracować ze starymi, ceglanymi kanałami – agresywny kondensat zniszczyłby je w kilka miesięcy.
Aby montaż wkładu był wykonany zgodnie ze sztuką i przepisami, musimy dopasować technologię do wymiarów Twojego komina:
- Montaż wkładów owalnych (dla kanałów 14×27 cm): Jeśli Twój komin jest prostokątny, rozwiązaniem jest instalacja rur owalnych. Przed montażem wykonujemy precyzyjne czyszczenie mechaniczne, aby usunąć sadzę szklistą i przygotować miejsce na stalowy wkład, który idealnie wypełni kanał, chroniąc cegłę przed kwasami.
- Frezowanie i montaż wkładów okrągłych (dla kanałów 14×14 cm): W przypadku najpopularniejszych kominów kwadratowych, montaż bezpiecznego wkładu jest niemożliwy bez powiększenia otworu. Tutaj clou programu jest frezowanie komina, czyli rozwiercenie go do odpowiedniej średnicy, co pozwala na zainstalowanie nowoczesnego, okrągłego wkładu stalowego.
Dlaczego wymiary wkładu są krytyczne? Nie ma miejsca na improwizację – to fizyka i przepisy określają średnicę wkładu. Większość kotłów na pellet posiada wylot spalin o średnicy fi 160, natomiast kotły zgazowujące drewno fi 150.
Zgodnie z polskimi normami, minimalna średnica przewodu dymowego nie może być mniejsza niż fi 150 (lub jej odpowiednik w przekroju owalnym). Tylko montaż wkładu o takim przekroju, wykonanego ze stali gatunku 1.4404 o grubości 0,8 mm – 1,0 mm, zapewnia prawidłowy ciąg, bezawaryjną pracę pieca i pełne bezpieczeństwo Twojej rodziny.
Podsumowanie: Nie czekaj do września!
Rok 2026 będzie rokiem kolejek. Jeśli Twój kocioł należy do 3. lub 4. klasy, masz czas tylko do końca tegorocznych wakacji. Jako specjaliści od frezowania i modernizacji kominów w Pomorskim, zachęcamy: zacznij od ekspertyzy.
Sprawdzenie stanu komina przed zakupem pieca pozwoli Ci uniknąć podwójnych kosztów i zniszczenia ścian przez kondensat. Bądź gotowy na kontrolę antysmogową i ciesz się ciepłem zgodnie z prawem.
Często zadawane pytania (FAQ) – Uchwała antysmogowa 2026
1. Czy naprawdę muszę wymieniać piec klasy 3 lub 4 przed wrześniem 2026? Tak. Zgodnie z zapisami uchwały antysmogowej dla województwa pomorskiego, ostateczny termin użytkowania kotłów na paliwa stałe klasy 3. i 4. upływa 1 września 2026 roku. Po tej dacie korzystanie z takich urządzeń staje się nielegalne i grozi wysokimi karami finansowymi.
2. Jakie kary grożą za niedostosowanie się do przepisów w 2026 roku? Podczas kontroli prowadzonej przez straż miejską, gminną lub uprawnionych urzędników, możesz otrzymać mandat w wysokości do 500 zł. Jeśli sprawa zostanie skierowana do sądu, grzywna może wzrosnąć nawet do 5000 zł. Co ważne, mandat może być wystawiany wielokrotnie podczas kolejnych kontroli.
3. Dlaczego sam montaż nowego pieca na pellet nie wystarczy? Nowoczesne kotły 5. klasy emitują bardzo chłodne spaliny. W starym, ceglanym kominie bez wkładu para wodna natychmiast się skrapla, tworząc żrący kwas. Jeśli nie zamontujesz wkładu kwasoodpornego, w ciągu kilku tygodni na Twoich ścianach pojawią się brązowe, śmierdzące plamy (kondensat), których usunięcie jest niezwykle trudne i kosztowne.
4. Czy montaż wkładu kominowego zawsze wymaga frezowania? Nie zawsze, ale bardzo często. Stare przewody kominowe (np. 14×14 cm) są zazwyczaj zbyt wąskie, aby zmieścić wkład o średnicy wymaganej przez producenta kotła na pellet (zazwyczaj fi 150 mm lub fi 160 mm). Frezowanie pozwala na powiększenie otworu od środka bez konieczności rozkuwania ścian w salonie czy sypialni.
5. Czy mogę uzyskać dofinansowanie na wymianę pieca i modernizację komina? Tak, mieszkańcy Pomorza mogą korzystać z programu „Czyste Powietrze”. Dofinansowanie obejmuje nie tylko zakup nowego kotła, ale również niezbędną modernizację systemu spalinowego, czyli właśnie zakup wkładu i prace kominiarskie.
📞 ZADZWOŃ: 536 161 884 📍 Działamy w całym województwie pomorskim – między innymi w Trójmieście, Żukowie, Lęborku czy Pucku. Nasi Mistrzowie Kominiarscy czekają na zgłoszenia.